Kiedy do logopedy? O mnie Rozwój mowy Szkoła Krakowska Kontakt Oferta
Język (rozwój mowy) jest uwarunkowany zarówno biologicznie (genetycznie), jak i środowiskowo.

Należy pamiętać, że już nieprawidłowości ssania, oddychania, rozwoju
motorycznego, zauważonego w ciągu kilku pierwszych miesięcy życia,
powinny uwrażliwiać rodziców na konieczność dokonywania diagnozy
mowy, gdyż dzieci te stanowią grupę zagrożoną: powstawaniem wad
wymowy, opóźnionym rozwojem mowy oraz dysleksją.
Prezentacja rozwoju mowy została podana za:
J.Cieszyńska i M. Korendo "Wczesna interwencja terapeutyczna.
Stymulacja rozwoju dziecka od noworodka do 6 roku życia" Wydawnictwo
Edukacyjne, Kraków 2008

2 miesiąc życia:
wokalizuje pierwsze samogłoski A U I,
wydaje dźwięki, które nie przypominają ludzkiej mowy,

4 miesiąc życia:
doskonali repertuar samogłosek,
pojawiają się pierwsze (prymarne) spółgłoski (P, B, M),

6 miesiąc życia:
powtarza (naśladuje) sylaby charakterystyczne dla języka narodowego,
gaworzy samonaśladowczo (BABABA, MAMAMA, PAPAPA)

8 miesiąc życia:
naśladuje, powtarza oraz samodzielnie wokalizuje sylaby,
rozumie wypowiedzi o zabarwieniu emocjonalnym (NIE WOLNO!)

9 miesiąc życia:
pojawia się gest wskazywania palcem,
początek kształtowania się pola wspólnej uwagi oraz rozumienia intencji komunikacyjnych

10 miesiąc życia:
pierwsze słowa zbudowane z sylab otwartych (MAMA, BABA, BOBO, TATA, DADA)
rozumienie prostych słów (najczęsciej rzeczowników w mianowniku)

12 miesiąc życia:
rozumienie prostych poleceń, niektórych nazw osób, przedmiotów i czynności,
samodzielne wypowiadanie kilku wyrazów,
powtarzanie sylab i słów wypowiadanych przez dorosłego

13 - 16 miesiąc życia:
posługuje się nazwami osób, przedmiotów i kilku czynności;
używa głównie wyrazów zbudowanych z powtarzanych sylab otwartych,
doskonali zdolność dzielenia uwagii z dorosłym

18 miesiąc życia:
dalszy rozwój słownictwa, wypowiedzi w większości jednowyrazowe, rzadziej dwuwyrazowe bez odmiany
rozwój rozumienia prostych zdań (głównie poleceń i zakazów)

24 miesiąc życia
stały wzrost słownictwa,
pojawiają się wypowiedzi dwuwyrazowe (Kuba am, Mama aaa) i początki fleksji (odmiana rzeczownika)
w odmianie czasownika najczęściej używana jest 3 osoby liczby pojedynczej, także w znaczeniu 1 osoby trybu rozkazującego,
występują także formy 2 ososby liczby pojedynczej trybu rozkazującego.

Rozwój zdolności komunikacyjnych dziecka powoduje eliminowanie gestów - słowo okazuje się wystarczające, aby przekazać informacje lub
wyrazić pragnienie.

Słownik dziecka dwuletniego

Podany słownik jest przykładem słownika dziecka dwuletniego. Wyrazy mają formę podstawową oraz zapisane są w formie bez zniekształceń
typowych dla rozwoju mowy w tym okresie (uproszczeń spółgłoskowych, upodobnień, metatez). Dzieci niekiedy tworzą własną nazwę
wybranego fragmentu rzeczywistości, przechodząc przez tzw.okres mowy swoistej, cechujący się dużą liczbą dziecięcych neologizmów:

Rzeczowniki
nazwy osób, najczęściej członków rodziny:
mama, tata, babacia, dziadek, wujek, ciocia, imiona rodzeństwa, pani, pan, pan doktor,
nazwy zwierząt (zależne od doświadczeń dziecka) realizowane często dźwiękonaśladowczo:
krowa, kot, pies, kura, ptak, koń, świnka, koza, baran, żaba, słoń, lew,
nazwy pokarmów:
sok, mleko, jajko, kaszka, bułka, chelb, cukierek, czekolada, herbata, kawa, zupa, jabłko, kakao, banan, masło, ser,
nazwy zabawek:
lala, miś, auto, piłka, klocki, bajka, książeczka, rowerek, wiaderko, łopatka, sanki, kredki, pociąg, balon,
nazwy części ciała:
oko, nos, buzia, ucho, włosy, ręka, noga, brzuch, głowa, pupa
nazwy ubrań:
spodnie, spódniczka, bluzczka, kurtka, buty, czapka, szalik, rękawiczki, sweter, skarpetki, kapcie, majtki, koszulka, piżamka,
wyposażenie domu:
lampa, stół, łóżko, okno, telewizor, radio (wieża, magnetofon - zależy od użycia w rodzinie), kubek, talerz, łyżka, butelka, zegar, poduszka,
kocyk świat poza domem:
kwiatek, drzewo, słońce, piaskownica, plac zabaw, spacer, auto, autobus, samolot, pociąg, rower, sklep, dom,  dym, deszcz, śnieg, noc,
dzień, ulica.

Czasowniki (używane zwykle w 3 os. lp):
spać, jeść, pić, myć, dawać (daj), iść, jechać, kupić, boleć, oglądać, mieć, siedzieć, bać się, bawić się, układać, latać, kąpać, sikać, czytać,
mówić, płakać, biegać, całować, spaść, upaść, rysować

Przymiotniki:
duży, mały, gorący, ciepły, zimny, dobry, zły, głodny; czasami też: brzydki, ładny, czysty, brudny, chory

Przysłówki:
ciepło, zimno, szybko, powoli, ładnie, brzydko, dobrze, źle

Zaimki:
tam, tu, to, co?, kto?, mój

Przyimki:
do, na, u, w, z, dla lub niekiedy uniwersalny zaimek 'a', na przykład: 'a mam' (dla mamy),'a gór' (na górę) 'a domu' (do domu)

Spójniki
i

Liczebiniki:
jeden, dwa, trzy

Partykuły:
Nie

3 latek:
stale wzbogaca swoje słownictwo,
rozwija system fonetyczno - fonologiczny (brak jedynie głosek dziąsłowych (sz, ż, cz, dż, r), stopniowe ustępowanie charakterystycznej
miękkości) szybko rozwija konstrukcje składniowe (buduje wszystkie typy zdań złożonych podrzędnie i współrzędnie) np. "nie ćem, bo to jeś
niedoble" (nie chcę, bo to jest niedobre) lub "daj mi kalośki, bo pada deść" (daj mi kalosze, bo pada deszcz)
wzrasta sprawność komunikacyjna i społeczna

4 latek:
stale wzbogaca słownictwo, buduje zdania rozwinięte i złożone,
rozwija system fonetyczno - fonologiczny (pojawiają się głoski dziąsłowe, oprócz 'r')
często używa wyrazów nazywających cechy - wzrasta liczka przymiotników i przysłówków,
spada liczba neologizmów dziecięcych i błędów gramatycznych;
zadaje wiele pytań - lawinowo wzrasta ich liczba, pojawia się pytanie: dlaczego?
swobodnie nazywa relacje przestrzenne wyrażeniami przyimkowymi.

5 i 6 latek
Dziecko 5 i 6 letnie:
ma w pełni ukształtowany systemu fonetyczno-fonologiczny,
wzrasta u niego zdolność tworzenia narracji,
zaczynają się początki wiedzy metajęzykowej,
znaczny wzrost kompetencji komunikacyjnej,
swobodnie operuje elementami słownikowymi i gramatycznymi systemu językowego
Rozwój mowy
Copyright mgr Monika Nalepa 2015